133 / 10 - ينگى كرگان اين شهر در تاريخ به صورت ( ينغى قورغان سىبويى ) آمده است . ظفرنامهء خسروى / 27 ؛ تاريخ سلاطين منغيتيه / - 72 . رضا قلى خان هدايت ، دربارهء ساىبوى مىنويسد : « شهرى است در شمالى سمرقند و تا سمرقند 7 فرسخ است » سفارت نامهء خوارزم / 106 . از آنجايى كه ينگى كرگان در لغت به معنى : « باروى نو » است ، شايد نام « ساى بوى » بتدريج جاى خود را به ينگى كورگان يا قورغان داده است . چنان كه خانم ل . م . يپيفانوا پژوهشگر روسى نيز اين شهر را در مسير جيزخ و سمرقند آورده است . تعليقات تاريخ سلاطين منغيتيه / 152 . 133 / 18 - كته كرگان در متون تاريخى اين روستا را « كته قورغان » نوشته‌اند . تاريخ سلاطين منغيتيه / - 58 ؛ كشكول سليمى / 272 ؛ ولى و امبرى از آن با ريخت « كته قورگان » - كه به معنى باروى بزرگ مىباشد - ياد كرده است . در روزگار امير مظفر منغيتى اين روستا ( 1825 - 1885 م ) مركز حاكم‌نشين ايالتى شمرده مىشد . اين قلعهء مستحكم به وسيلهء يك حصار محكم و خندق عميق كه به دور آن كشيده شده بود ، محافظت مىشد . سياحت درويشى دروغين / 268 . خانم يپيفانوا پژوهشگر روسى كه دربارهء سلاطين منغيت به پژوهش پرداخته است ، در مورد روستاى كته قورغان چنين مىنويسد : اين روستا در غرب سمرقند و رو به سوى رود خانهء زر افشان و كانال « نهر پى » قرار دارد و به گفتهء بارتولد در سدهء 14 ه . توسط حكومت محلّى آنجا بنياد گرديده است . تعليقات تاريخ سلاطين منغيتيه / 131 ؛ اين اظهار نظر قابل تأمل است ؛ زيرا ميرزا سليم بخارايى در سال 1215 ه . / 1800 م ، كه با فرمانروايى امير حيدر در بخارا همزمان بوده ، از اين شهر به عنوان حاكم نشين ياد كرده است كه حكومت آنجا در دست « محمّد امين خواجه نقيب » بوده است پس نمىتوان پذيرفت كه اين روستا يا شهر در سدهء 14 ه . بنا شده است . كشكول سليمى / 262 . بارتولد در اثر خود ، موقعيّت شهر را نزديك ارتفاعات زيره بولاق دانسته است . ر ك : تركستان نامه ، ج 1 / 235 . روسها در سال 1282 ه . ق / 1866 م ، و پس از تصرف جيزخ ،